Resim: Pete Souza (The White House)

Mabênê Dewletanê Yewbîyayan ê Amerîka (DYA) û Îsraelî no taw hurênayîşêde çetin derheqê prosesê aştî yê Rojhelatê Mîyanênî de vejîyayo. Sebeb o bî ke serekkomarê DYA Barack Obamayî roja panşemîye (posemîye) derheqê Rojhelatê Mîyanênî de qisey kerdîbî û tede vato, eke dewletêda Fîlîstînî bêro ronayene, na dewlete goreyê sînoranê 1967 bêro saz kerdene – yanî sînoranê “cengê 6 rojan” ra gore. No ceng de Îsraelî rojhelatê Quddusî, Urdunê Rojawanî û Gazze îşgal kerdîbî.

Obamayî no qiseykerdiş de nêva ke Îsrael cayanê xoyê îşgalkerdeyan peyser bido, labelê henî aseno ke serekwezîrê Îsraelî Benyamîn Netanyahûyî vatena Obamayî nîya fehm kerd. Qiseykerdişê Obamayî ra tepîya desinde Netanyahûyî da zanayene ke peyserşîyayîş bi sînoranê serra 1967 mumkin nîyo. Aştî ke bêro ronayene, Îsrael hem wazeno mintiqayanê xo de bimano, hem kî eskerîya xo rê Urdunê Rojawanî de ca bido. Roja înîye kî Netanyahûyî Waşîngtin de qisey kerd û no mewzû ser o vindet. Eşkera va ke sînorê 1967 seba dewleta Îsraelî qebul nêbenê. Aye ra kî dot Îsrael nêşikîno bi fîlistînijan ra bêro hurê, eke partîya radîkal-îslamîst a Hamasî hîna uca (uza) sîyaset kena.

Herçiqas ke Obamayî qiseykerdişê xo de hêvî ser o vindetîbî û va ke vurîyayîşê ke no taw dinyaya erebe de qewimîyênê, beno ke bibê şanşêde newe seba prosesê aştî ya Îsrael û Fîlîstînî, Netanyahûyî musna ke vurîyayîş ey ra gore her çî ra ver tehluke yo. Netanyahûyî ra gore Rojhelato Mîyanên çaxêde bêemnîyet û înstabîlîte der o.

Par mabênê Obama û Netanyahûyî de kî munaqeşêda nîyanêne virazîyaybî. O wext babeta Urduna Rojawanî ser o naybî hurê, peynîya peynîye de muzakera aştîye ameye îptal kerdene. Obama ci ra mehçup mendîbî. Nika kî rastgirê DYA Obamayî zaf giran rexne kenê.

 

CEWAB BIDE

Keremê xo ra şîroveyê xo binuse
Keremê xo ra nameyê xo binuse