Tansîyonê Artêşî Erjê Petrolî Kerdî Berz

Rojhelatê Mîyanênî de krîz û pêrodayîşo ke bi giranî dewam keno, binawanîya enerjîye û rayîranê resê mîyanneteweyîyan rê beno xetero tewr girs û na rewşe ra erjê petrol û sotemenîya resî bi lezîya hedravîyartîye bîyê berz. Nê şokê erjan ê nişkayî pîyasayanê dinya ser o tesîro xidar viraşto; tam wexto ke ekonomîya dinya aver şîyêne û bîyene stabîl, tersê yew pêla enflasyonî ya newîye kî ardo ro roje.

Na berzîya xidare rasterast girêdayeya tansîyonê leşkerî yê herême ya. Na rewşe, asayîşê Tengava Hurmuzî ke seba kiriştoxîye ya petrolê dinya xeta tewr krîtîk a, eşta binê tersêkê girsî. Şîrketê lojîstîk û kiriştoxîye yê girsî seba ke xo adirê pêrodayîşî ra biseveknê, rayîranê fîloyanê xo vurnenê; no kî şîyayenê neqlîyatî û wextê resnayîşî keno zede. Bazirganê enerjîye û spekulatorî na nedîyarîye ra sey agresîfî reaksîyon danê û 48 saetanê peyênan de fîyatê petrolî kerdê zaf berz. Analîzkerê pîyasayan hîşyarîye danê ke, hêrişê muhtemelî yê vera rafînerîyanê petrolî yan kî birnayîşê nê rayîranê keştîyan bi wexto derg, eşkenê erjanê enerjîye biresnê duşteyê nêvînîyayeyan.

Seba xerckerdoxan, no yeno a mana ke îstasyonanê benzînî de fîyatî demêko kilm de benê zêde, û bi nê ra pîya şîyayenê bilêtanê teyara, werdan û çîyê kirişteyî kî benê giran. Ekonomîya makroyî de, no şokê enerjîyo giran enflasyonî newe ra keno geş, bankayanê merkezî yê dinya mecbûr verdeno ke faîzî demo derg berz bigêrê û butçeyê keyeyan ê rojane teng bikerê.

Çime: Xebera bingeyîne Reuters ra ameya girewtene. Çarnayîş û redaksîyon hetê Masaya DersimInfo ra ameyê kerdene.