Averşîyayîşê komelan de cayê kitaban cayêko zaf muhîm o. Kitabî esasê/hîmê perwerdeyî, îlmî û hunerî yê. Ewro komputure, Înternet, televîzîyonî îcad bibê zî tu çîyêk cayê kitaban nêgêno.

Hûmara faydeyê kitaban bêhed û bê hisab a û bi hûmaritişî nêqedîyena. Kitabî zanayîşê dewrê vîyarteyî neqlê dewrê ameyoxî kenê. Yanî kitabî mîyanê vîyarte û ameyoxî de pird ê. Eke ewro zanayîşî wextê îcadê nuşteyî ra ameyî û resayî destê ma, xeyrê nê kitaban ra yo.

Ewro komputure, Înternet, televîzîyonî îcad bibê zî tu çîyêk cayê kitaban nêgêno.

Kitabî kitabxaneyan de yenê pêser û muhafeze benê. Wendekar û cigêrayoxî nê kitabxaneyan ra îstîfade kenê. Ewro yew merdim hem îmkanê xo çin o hem zî mumkîn nîyo ke xo biresno heme kitaban û kitaban xo het de bianco pêser. Ancax kitabî kitabxaneyan de yenê pêser. No sedem ra cayê kitabxaneyan cayêko zaf muhîm o.

Kitabxaneyo ewil dewrê Asurîyan de abîyo û hetanî ewro roje bi roje hûmara nê kitabxaneyan zîyade beno. Dewleta Tirkîya serra 1946î de kitabxaneyê xo yê millî bi di kitaban akerdo. Ewro hûmara kitabanê nê kitabxaneyî resaya 600-700 hezar hebî.

Reyna dewleta Tirkîya seba ke ziwanê tirkî aver bero û kitaban bidero wendiş, 1964î de bi nameyê “Hewteyê Kitabxaneyî” yew hewte kerdo mufredat û nîzamnameyê dibistanan. Mufredat û nîzamnameyê dibistanan de bi nameyê “Roj û hewteyê belîbîyayeyî” yew beş esto. No beş de roj û hewteyê ke yenê pîroz kerdene, nuşte yê. Sey Roja mamostayan, hewteyê aşma sûre ûsn. Hewteyê Kitabxaneyî zî sey nê rojan û hewteyan aşma adare de, hewteyo peyên de hewt rojî pêser yeno pîrozkerdiş. Wendekar û mamostayî hewteyêk her roje dibistanan de propogandayê kitaban û yê kitabxaneyan û yê wendişî kenê. Dibistanan de na babete ser o tewir-tewir çalakî virazîyenê.

Yew vate esto, vanê: “Kitabxaneyê zengînî unîversîteyê rastikînî yê”

Ez bi xo vana binê nê programî de reyna polîtîkaya asîmîlasîyonî esta. Yanî no pîrozkerdiş seba ke tutê kurdan lingêka leze tirkî ra hes bikê û bi tirkî kitaban biwanê û teşwîqê kitabxaneyan bibê, yo.

Mi vatibi averşîyayîşê komelan de rolê kitabxaneyan vêşî yo. Hem hetê zanayîşî ra hem hetê kultur û ziwanî ra rolê kitaban û kitabxaneyan zaf muhîm o. Yew vate esto, vanê: “Kitabxaneyê zengînî unîversîteyê rastikînî yê”.

Esas kitabxaneyî hîna zaf ma kurdan rê lazim ê. Labelê çi heyf ke hema “Paytextê Kurdîstanî” Dîyarbekir de zî safî bi kitabanê kurdkî yew kitabxaneyê ma çin o. Nê çar dewreyê ke îdareyê beledîyayanê zaf bajar û qezayanê Kurdîstanî destê ma kurdan de yê. Û bi nameyê yewîna kulturî yewîna nê beledîyayan esta. Beledîyayî bi wasitayê na yewîne xizmetî kultur û ziwanî kenê. Bi no qayde zî xizmetê kitab û kitabxaneyan beno.

Ewro Dîyarbekir de kitabxaneyêkê sazîya Cegerxwinî û hebêk zî bi nameyê Mehmet Uzunî “Sumer Park” de esta. Kitabê ke nê her dî kitabxane de estî, zafêr kitabê tirkî yê.

Labelê çi heyf ke hema “Paytextê Kurdîstanî” Dîyarbekir de zî safî bi kitabanê kurdkî yew kitabxaneyê ma çin o.

Ewro ma kurdan rê kitabxaneyê ke kitabê înan safî bi kurdkî yê, lazim ê. Eke kitabxaneyê wînasî abibê, şaro kurd do înan rê wayîr vecîyo. Nê kitabxaneyî do hem xizmetê cigêrayîşan hem zî do şarî rê xizmetê ziwanî bikerê. Eke kitabxaneyî bi no tewir abibê, şar hem seba îhtîyacîya xo ya ziwanî hem zî seba hîsîyatê xo yê milî do şêro û bêro.

Mi cor de nuştbi, dewlete reya verêne bi di kitaban kitabxaneyê xo yê milî akerdo. Ewro destê ma de ha kirmanckî ha kurmanckî xeylê kitabî estî. Ma bi nê kitaban dest pêkerê û yew kitabxaneyê xo yê milî akerê, dima hêdî-hêdî hûmara nê kitaban do bizêdîyo. Ewro belkî bi ziwanê ma ensîklopedî, felsefe, psîkolojî ûsn. çin î. Labelê badî ke kitabxaneyê safî bi kurdkî abibê, tadayoxê ma estî, do nê kitabanê ilmî ziwananê binan ra tadê. Nuştoxê ma estî, do nê babetan ser o dest pêkerê kitabanê neweyan binusê.

PARE BIKE
Mehmud Nêşite
Mehmud Nêşite 1945 de dewa Xosorî, qezaya Licê, bajarê Dîyarbekirî de ameyo dinya. 1963 de bîyo mamoste. 30 serrî tayê bajaranê Tirkîya û Kurdîstanî de mamostayîye kerde. 1994 de teqawut bîyo. Nêşite 1980 de surgun bîyo, nika Dîyarbekir de ciwîyeno. Bi kirmanckî hîkaye û meqaleyan nuseno û endamê Grûba Xebate ya Vateyî yo.

CEWAB BIDE

Please enter your comment!
Please enter your name here