Keyepel Nuştoxî ra Edîtor Înternet û Şoreş

Înternet û Şoreş

177
0

Destê Edîtorî ra:

Înternet tesîrê xo her cayê heyatî de bellî keno. Înternet bi xo raver ra sirf refleksîyonê heyatî bîyo, labelê nika lerzalerz heyat kî Înternet ra tesîr beno. Ma ke nîyadîme erja fîrmayanê Înternetî jê (sey) Facebook, Twîtter, ebay, Amazon ûêb. xeylê mîlyarî Dollarî tey vêrenê. Na dewlemendî û xirtîye no dem bêsînor asenê û hetta heyato sîyasyî tesîr kenê.

Verê cû, dîn û îtîqad raya heyatî musnayêne, badê no ca sîyaset girewtîbî, badêna kî kapîtal, yanî pereyî xeylê wext rayberîya dinya kerdîbî. Tayê serr ê ke kapîtal xo ser o heyato vîrtuel rind organîze kerd û na dinyaya vîrtuele kî nêzdîya nêzdî ra heyat îdare kena. Bi Înternet qedexeyî bîy bê ehemîyet, cêrayîşê enformayonan her ca de yeno dîyene. No çax de rejîmê dîktatoran û yê antîdemokratîkan Înternet ra rind ancenê (oncenê). Şirketanê Amerîka jê (sey) Facebook û Twîtter, bloganê Înternetî yê xoseran ver de kî rejîmê dîktatoran çok nanê ro.

Pê Înternet dinya reyna dîzayn bena. Hetê ra bunyeyê rejîmî ke êndî bîyê kanî, yenê wedaritene, heto bîn ra kî bi şoresêde lîberal rejîmî tenêna benê demokratîkî. Gama verêne Tunus de ameye eştene, aye ra tepîya Misir kot no karwan. Peynîye de dîktatorî hêzê xo ra bîy. Neslo neweyo cênc êndî wazeno ke xoser û bê qedexeyan weşîya xo biramo. Rîyê nê waştişî ra nê aşmeyanê ameyoxan de do tayêna gamî bêrê eştene. Rejîmo ke xo nêvurneno, yeno vurnayene.

Nê şoreşî pêrune pê Înternet organîze bîy ya kî Înternet ra bîyê vila. Adirê şoreşî nika Înternet de yeno wekerdene. Demokrasî û Înternet têdesta kunê xizmetê şarî. Seke yeno dîyene, meydanê Lîbya de no hewte xeylê milet ame têlewe û rejîmo neheq ê Kaddafî prodesto kerd. Cêncî kunê raye, pêrodayîş esto. Jê (sey) Tunus û Misir de kî ê protestokerdoxan xo Înternet ra organîze kerdîbî. Raver, tayê şîroveyan ra peynîya peynîye de uca (uza) kî “roja hêrsî” vejîya meydan. Potensîyelê Înternetî hende girs o ke fikrê tayê merdiman (mordeman) ra tevgerê neteweyî yeno viraştene.

Tersê nê potensîyelî ra kî welatê jê (sey) Çîn, Tirkîya, Îran, Sûrîye, Erebîstan, Urdun, Qeter, Behreyn û Lîbya Înternet sansur kenê xebitnayîş cênê binê kontrolê xo.  Tirkîya de, mesela, hîna portalê vîdeoyan Youtube û 1.000 ra zêde keyepelî qedexe yê. Hewtê ra ver kî tayê sîteyê kurdî jê (sey) Firatnews, Rojeva Kurdîstan ûsn. rastê hêrişî bîy. Tersê Înternetî ra kî Çîn de portalê sosyalî jê (sey) Twîtter û Facebook binê sansurî der ê. Sansur no welat de henî bî zêde ke merdim (mordem) besenêkeno ke motora cigêrayîş de çekuyêde jê (sey) Misir ya kî Mubarek saye bikero.

Feqet verba sansur de kî şar bêzon (bêziwan) nêmaneno. Ma vînenîme, welat de ke teda û ezîyet estbo, uca (uza) ra nuştoxê blogan vejînê û nimitkî enformasyonan Înternet ser o kenê vila. Êndî ewro seba dîktatoran zor o ke bi qedexe, ters û asîmîlasyon ra heqê şarî ra bêrê. Cênc û xortê welatan besekenê heqanê xo rê wayîr bivejîyê. Gerek şarê ma yê kurdan kî naye fehm bikero û Înternet ra heqanê xo ser o vindero, binuso, aktîf bibo. Beno ke ma kurdî pêro dinya, hetta welatê xo de, vilakerde yîme. Labelê pê raya Înternetî ma şikînîme pêro dinya rê bimusnîme ke ma ju (yew) yîme. Beno ke rojê yena ke ma kurdî kî pêro pîya henî çîp organîze benîme ke qet rejîmê na dinya besenêbikero ke duştê ma de bivejîyo.

Gama verêne ma ver der a.

PARE BIKE
DêrsimInfo
DêrsimInfo keyepelê kirmanckî yo ke serra 2010 de kewt fealîyet û xizmetê xo atraktîfkerdiş, raverberdiş, geşkerdiş û vilakerdişê kirmanckî (zazakî) de tarîf keno. Aye ra teber DêrsimInfoyî xo rê hedef kerd ke zaffikirîye û zafrengîya komelê kurdan temsîl bikero.

CEWAB BIDE

Please enter your comment!
Please enter your name here