Keyepel Nuştoxî ra Îlhamî Sertkaya Ez Charlie ya (Je suis Charlie)

Ez Charlie ya (Je suis Charlie)

849
4

Îslamîstanê gonîweran Parîs de huyayîşî birnayî, 12 kesî kiştî.

Huyayîş ke mebo, însanîye zî ciwîyayîş zî nêbeno! Gonîwerî dişmenê însanîye û huyayîşî yê!

Weş bo huyayîş!

(Seba qirkerdena CHARLIE, seba ke înan yad kena, seba xatirê huyayîşî)

TAYÊ BIHUYÎME

Sûke de beledîya darî nê ro. Roja bîne ê darî pêro şiknê. Beledîya seba naye operlo de nê anosî keno:

– Dîqat, dîqat! Ê darê ke ma nê ro, kamê ke şiknê eger ke heyban ê, xora heyban ê,e ger ke doman ê, domanê heybanan ê, ha! Eger ke pîl ê, heybanê lajê heybanî yê. Mevajê ma nêheşna!

***

Seba ke Înternet de tayê çîyan nêzaneno, telefonê înformasyonî keno merik. Dîyalox nîya wo:

– Alo, o ca înformasyon o?
– Heya, kerem ke.
– Înternet de ez nêşikîna binusî
– Înternet rakerde yo?
– Heya
– Modem veşeno?
– Modem çik o?
– A qutîya Înternetî ya ke lambeyî veşenê
– Heya, lambeyî veşenê
– Kablo biance, reyna cike
– Elektrîk birîyo, çin o
– Ha! Nika ti Înternetê xo bike qutîye, to kotî ra ke herîno, henî bere tepîya cide
– Ma ez ci ra se vajî?
– Vaje “Ez ehmaq a, Înternet nêzanena”!

***

Polîs rastê di domananê tînercîyan beno. Juyê ra pers keno:

-Adresa to, keyeyê to kotî yo? Ti kotî de manena?
-Adresa mi îta wo, keyeyê mi çin o, ez îta de manena

Polîs ê domanê bînî ra pers keno:

– Ma ti kotî de manena? Keyeyê to kotî yo?
– Ez zî cîranê nê hevalî ya

***

Maye kêneka xo ra vana, “To ke mekteb ra vecîya, cayê ra meşo, rasterast bê keye.” Kêneke şona mekteb. Mamostaye domanan ra pers kena:

-Şima de kamî wazenê şorê cenet?

Her kesî destê xo berz kerdê vatê “ma wazenîme”. La heto pey ra na kêneke destê xo berz nêkerda. Mamostaye ci ra vana:

-Kêneka mi, ti nêwazena şorê cenet?

Kêneka vana:

-Ney mamosta! Maya mi va ke “mekteb ra ke vecîya, cayê ra meşo, rasterast bê keye”

***

Hîrê têlî porê merikî estê. Şono kuafor vano “porê mi rast bike.” Kuafor ano beno, ju têle visîna, a bîne zî visîna. Merik qarîno vavo:

-Beso lo! Vinde wa nîya vila bimano!

***

Lajek karneyê xo gêno, şono keye. Karneyê xo de notî pêro “ju” yê. Pî ke karne vîneno vano:

-Ero lajê mi, to loto qezenc kerdo?

***

Nêmeyê şewe merik serxoş o, yeno keye, keweno cilanê cinîka xo. Cinîke qarîna:

-To ancîna şimito ha! Ti serxoş a ha!

Merik vano:

-Ney

Cenike vana:

-Eke ti serxoş nîya, qayîtê saete bike, vaje

Merik qayîtê saete keno, vano:

-Hey saetê! Ez serxoş nîya!

***

Di aqilî ra nêweşî vejîyê serê sayêre. Doktor înan vîneo, juyê ra seba ê bînî pers keno
– O se keno dare de?
– O xo saye hîs keno
– Ma ti se kena îta de?
– Ez seba ey vindena ke wa o rezî bo, ez borî, o nika xam o

***

Di hevalî şonê hamame. Her kes peştemale keno verê xo ra, nê di hevalan ra juyê rojname keno verê xo ra. Hevalo bîn pers keno:

– Ero ti qey rojname kerdo verê xo ra?
– Keko, medyaya nê welatî her çi kena girs, coka.

***

Merik şono doktor, derdê xo ci ra vano:

-Doktor, haşa ez cilan de ebe xanima xo rew yena.

Doktor vano:

-Zaf rind, xora waxtê mî zî zaf çin o!

***

Di karkerî dîregê elektrîkî dêm dîyê, xebetînê ke berz bikerê. Qefelîyê, araq ra bêmecal mendê. Dok ra ju kêneke ebe maya xo ameyêne. Kêneke maye ra visîya, şona leweyê înan, meraq kena ke nê se kenê. Kêneke pers kena:

-Şima nê dîregan se kenê?

Înan ke cewab dayî ci, kêneke ebe nê cewabî ver bi maya xo remena vana:

-Dayê, biremîme!

***

Rojê ju aqilkêmî ra pers kenê:

– Ti çend serrî ya?
– Çewres

Çend serran ra dime reyna pers kenê, merik ancîna vano “çewres”. Na rey ey ra vanê:

-Çend serrî naye ra ver, ma to ra pers kerd, to va “çewres”. Ti nika ancîna vana “çewres”, no se beno?

Merik vano:

-Keko! Meriko durist, sozê xo de vindeno!

***

Mehkeme cinîka gerrekare ra pers kena:

-Merikî xo est serê to, kincanê to dirna, to serê masa ra derg kerd, to ra bi no hal tecawuz kerd. To qet nêşikîya xo biseveknê?

Cinîke vana:

-Ney, ez nêşikîya, çike mi newe oje kerdbî neynuganê xo ra, hîna hît bîyî.

***

Xort waştîya xo azebe ra pers keno:

-Waştîya mi, rast vaje, keso ke reya verêne kewto heyatê to, ez a?

Azebe vana:

-Elbet ti ya waştîyê mi! Ez fam nêkena, qey her xort mi ra naye pers keno?

***

Ju cîrane seba ke nan qedîyo, şona cîrana xo de nan deyn wazena.
– Mi ewro nan nêpoto, ti şikîna tayê deyn bidê mi?
– Willayî mi dayêne to, la awe kewte nan
– Awe se kewena nanî?
– Eke ez mewazî bidî, her çi keweno ci!

***

Mehkeme merikî ra pers keno:

-Ti qey deynê mêrikî nêdana?

Mêrik vano:

-Ez dana, dana la mi ci ra va hîrê aşmî waxt bide mi. Hîrê serrî yo ke hîna waxt mi nêdo!

***

Mêrik hevalê xo ra derdê xo vano:

-Qet pers meke bira! Ez xanima xo de elektrîk nêgêna.

O bîn vano:

-Xem meke bira, xanima to ke elektrîk nêdana to, cîranan de elektrîk bitire!

***

Ju aqilî ra nêweş şono ju qewexane, ju çay û çar şekeran wazeno. Ci ra anê. Çira dime ancîna çar şekeran wazeno. Garson vano:

– Ti handayê şekeran se kena? Mi çar şekir daybî to!

Nêweş vano:

– Hero! Ti nêvînena? Ê şekirî helîyê!

***

Mêrik verê keyberê asansorî de vinete wo. Ci ra pers kenê:

– Ti qey nênisena piro?
– Asansor seba çar kesan o, hîrê kesê bînî zî bêrê, ez piro nisî

***

Mêrik cinîya xo ra zaf hes keno. Her şewe duwayî keno: “Ya Homa, sereyê aye ney, yê mi bişikîyo, derdê aye ney, yê mi bibo”. Duwayê xo yê peynîye zî nîya wo:

– Ya Homa, ya Heq! Aye vîya meverde, mi vîya biverde!

***

HUYAYÎŞ WEŞ BO!

PARE BIKE
Îlhamî Sertkaya
Îlhamî Sertaya Çewlîg ra yo. Dewa xo girêdayeyê Azapêrt a (tirkî: Adaklı). Nameyê dewe kî Pîrcan o. Perwerdeyê xo Îlhamî Sertkaya enstîtuya malimîye de Çewlîg de dî. Serranê 1970-1980 de malim bîyo, 1982 welat terk kerd û şî Ewropa. Îlhamî Sertkaya ewro nuştox o, kitabê ey hem bi tirkî hem kî bi kirmanckî û kurmanckî (kirdaskî) estê. Aye ra kî dot Sertkaya senaryoyê tîyatroyî nuşt û tede kay kerd, ser o kî dersa kirmanckî da. Sertkaya hîrê reyî endamê jurî yê Xelata Edebîyatî ya Huseyîn Çelebî bî. Giranîya eseranê Îlhamî Sertkayayî şîîr û roman ê.

4 ŞÎROVEYÎ

  1. Rind ke to est a keko Îlhamî, rind ke to est a!
    Xizir can weşîye û emro derg bido to, ke ma kî qelema destê to ra marum memanîme.
    Dest û payê to weş be!

  2. Wusên bira; Ma, na sixletîya zonê asîmîlasyonî de, se ke ‘tenya yîme’. Coka ke, ez şima û eleqedarê şima yê seba zonê ma, zaf rind fam kena û qîmet zanena, qîmet dana şima. Şimaz weş bê.

  3. Xeletiya ke sare Kirmanci kerde, nikak Ewropa kena. Ma Tirki re ceber kerd ra, naara tepiya heze xo kerd vind. Na semeda duste Erebi besenikerd bivindime, itikate xoye 5.000 serri kerd vind. Nikak Ewropa de ceribnene ke ciyo ke 700 serri Kurdistan de kerdo, uskak biviraze. Endi dinya qiymete Kurdan zoneno, ci hefyo ke hona Kurdan qiymete u muhimiyete xo ra xebera xo cina. Labele a rojek nejdiya… Kerkuk, Hewler, Kobane…… Amed…… Dersim….. Kemera dominoy ginene war. Na semeda birez Ilhami ma silayiye huyayis kerd, makik qebul kena. Wes be bira.

  4. Birêz Meymanê Usarî; Ma se qîmetê xo bizanime? ‘cêr û corê ma’ zonê Tirkî yo. Xizir bo mi ke nê kitabê fikrayî Tirkî bınusnêne, zê ‘nan û pendîrr’ girewtêne. coka mi va EZ CHARLIE ya.La zonê ma de ne Charlie esto, ne zî magazîn (zaf-zaf şenik ê). Şima weş bê, huyayîş weş bo, omid weş bo!

CEWAB BIDE

Please enter your comment!
Please enter your name here