Keyepel Nuştoxî ra Îlhamî Sertkaya Dewleta tirkan qey adir mevarno? – Îlhamî Sertkaya

Dewleta tirkan qey adir mevarno? – Îlhamî Sertkaya

979
7
Resim: LAC/BAC; Montaj: DêrsimInfo

Heya bira! Dewleta tirkan kerdena xo kena, qey mekero? Sebebo ke dewleta tirkan ma mekişo, adir mevarno sareyê ma, dewan meveşno, ma qir mekero, çik o ke?

Ma bi destanê xo kerd. Kes mi ra analîzanê xorîyan, teorîyanê derga dergan mekero, mevajo. Sanika Pepûkî xora welatê ma ra vejîya. Çiqas zî rastîya ma ana ra zon. “Pepo, keko kamî kerd? Mi kerd. Kamî kişt? Mi kişt, kamî dard we? Mi dard we.” Vate nîya yo.

Ez zî nika zê Pepûkî naye vazî neheq a? “Pepo, keko na dewlete kamî kerd belayê sareyê ma? Ma bi xo kerde.”

De vajê ke rast nîyo?

Dewleta tirke bi xo vana naye, “Ma Çanakkale de pîya herb kerd, na dewlete sayîya şima de ma viraşte.” Bêrîme ewro. Vizêrî dewlete se kerda, ewro zî aye kena. Ma tenya xo rê lom û nesîhatan kenîme. Vanîme “mekerê”, vanîme “ma bira yîme”, vanîme “aştîye”, vanîme “gerîllayî çekan raverdê”. Ma naye xo bi xo vanîme.

Wele ro sareyê ma ra bo! Mezgê ma kerdo pan. Ruhê ma, rastîya ma de dûrî fîstê. Fekê ma de zonê ma vetê. Bira, zaf qaşo zanayê ma, xo rê kenê pilta-pilte. Vejînê televîzyonê rirkan, bimbarekan ti vana analîstê Afrîka yê, amey qalê hal û merhaleyê ma kenê.

Dewleta tirkan qey adir mevarno sareyê ma? Dewleta tirkan qey ê kesê ke çuwal kerdîbî sareyê înan ra veng nêkerd? Şima ke cewabê nê persî bidê, xora cewabê perso verên zî tede r’ o. Waxto ke Îsraîlî new kesê dewleta tirkan kiştî, gerek bombayan bivarnêne sareyê Îsraîlî, henî nîyo? Hama na dewleta tirk a. Zanena bomba û adir kamî ra bivarno. Zaneno halê ma. Eger ke mezgê mayo neteweyî xurt bibîyêne, eger ke ruhê mayo neteweyî şenik mebîyêne, hesasîyetê ma, partî û şexsan ra ver şar û serbestîya ma bibîyêne, ma heta nika rew ra temsîlkarîya netewîye viraştîbî. “Ma rê partîya ma, filan kes û bêvan kes lazim o, serbestîya netewe lazim nîya!”

De vajê ke henî nîyo?

O ke to rê tenya partîya to û filan kes lazim o, ti gerek tenya bimanê, tenya verba nê herbî de vindê. Heta ke kongreya netewe mebo, heta ke temsîlkarîya netewe mebo, ma vila manenîme, dewleta tirke zî kerdena xo kena. Tarîxê ma de çîyo ke heta nika nêbîyo, no yo. Coka heta nika dewletanê kolonyalîstan kerdena xo bi rehet kerde û kenê. Seke ju kilame vana, “Tayîne vanê, ma kurd îme, tayîne vanê, ma tirk îme, tayîne vanê….. Wile nê dimanî bîyê har.”

Rast ke “nê domanî bîyê har”! Gune ya, gune! Heyf o, heyf!

Vileyê ma de gune, serê ma de bomba û adirê tirkan! Qandîl veşeno. Çend Qandîlî heta nika veşayî? Çend dewî, çend wisarî, çend keyeyî, çend koyî, çend şodirî? Seke Hozan Serdarî ju kilame de vatêne, merdene, merdene wa, ma na xira-xire çik a!?

Ez vateyê aştîye ra, biratîye ra, xeyrwaştiş ra bêzar bîya. Tirkîya Swêd nîyo ke ma zî bibîme Norweç. Tirkîya Çekoslovakya nîya ke ma zî bibîme Slovenya.  Şarê Ewropa rew ra pers û problemê xo çareser kerdê.  Tunedîyê Asya demokrasîye ra fam nêkenê. Tirk û demokrasîye!

Raya xo de şorê birayê mi! Deste ma ra ke yeno, ma bibîme wayîrê qewetî, temsîlkarîya xoya netewîye peyda bikîme. Eke destê ma ra nêno, ma hona zaf adir vînenîme. Ebe no hal dewleta tirkan qey adir mevarno?

Sebeb?

Îlhamî Sertkaya

PARE BIKE
Îlhamî Sertkaya
Îlhamî Sertaya Çewlîg ra yo. Dewa xo Pîrcan (tirkî: Adaklı) girêdayeyê Azapêrtî yo. Perwerdeyê xo Îlhamî Sertkaya enstîtuya malimî ya Çewlîgî de dî. Serranê 1970-1980 de malim bîyo, 1982 welat terk kerd û şî Ewropa. Îlhamî Sertkaya ewro nuştox o, kitabê ey hem bi tirkî hem kî bi kirmanckî û kurmanckî (kirdaskî) estê. Hîrê reyî endamê jurî yê Xelata Edebîyatî ya Huseyîn Çelebî bî. Giranîya eseranê Îlhamî Sertkayayî şîîr û roman ê.

7 ŞÎROVEYÎ

  1. No nuste mordem gerekeke her cade vila kero, BDP, komuniste kurdi ke tirki siyaset virazene, elewiye kurdi ke itiqate xo tirki virazene, dindare kurdi ke peye imame diyanette nemaz cene, na nuste biwane. Tirki ney kurdki biwane. Nika game u game BDP bena partiya Tirkiya, yani je tere CHP, SHP… No fikre partiya cati, blok fikre de xoriyo ke kurdi niya onca yene xapnayene. Mak na siyaseta birayen, asitiyera bezar bime, henke endi rojnameye siyaseta kurdi niwaneme. Mare birayen, asiti lazim niyo, her kes bone xo de rindo. Mare zone ma, kultire ma, welate ma lazimo. Siyaseta kurdi yo ke na raye ra virro, endi siyaseta kurdi niya. Sewazime endi? 25 milyon sarri ke hona ju vayire devlete niyo, mordem gerekeke xora ar bidero. 25 milyon sarri ke hona dime tirkiya sono, zone inu qisey keno, mektebe inan sono, zone inude siyaset virazeno, parlamentoye inude siyaseta inu keno, endi mordem besekeno ke vazo, o sar neweso.

  2. Bira Meymane Usar, sare ma wena xoserîya xo de mezgede neviraste, çimke xo ra bîme. çike ma eşto wertede?  Me neşkîyame zu dewlete bîme, man neşkîyama zu xelk bîme! Ma zone xu cavirda, ma asle xo înkar kerd, ma wayîre galike xo nîme, ma waîyîre dewa xu nîme, pere şîye  xerîbîye gurîye pere xo top kerde berde ya astombolde ,ya antalyade, ya izmirde xore bon vîraste ama dewe ma suke ma bîye usk. Sare ma xo ra remeno. Tu raş vana ma bîme dime Tirku , tirku vane simake ma ra ca bene sima mîrene  vesan manene. Nu qesude tersenîye kuna zere sare ma. Ze eroin kuto goyne ma, eke tirku nebiye ma beme kerm beme neweş. Ni dewleta tirk ma zaf rew xapnene ma çira nîyame? Eke qese kema ma dinyade zaf çi zaneme, nu mire zaf  çelîşkîye yena, Ma na dinyade neşkiyayme zu bostan virasteme. Na sere dinyaya gilorin xelk erste nem mîlyonede zu dewleta vıraste ama ma vişte u bonc milyonme zu çe ma çino.

  3. Mêymanê Usar û Eylas bira; Rojê çar Kurdî ebe ju Tirkî munaqaşayê ‘sîyasetî’ kenê. Pênîya pênîye de, Tirk pers keno; ‘Şima çi wazenê? Ju vano demokrasîye, ju vano hastîye, ju vano biratîye,… Tirk vano ke ‘ Willayî wastena şima zaf rind a, qey şima sareyê xo honday dajnenê ke’? Halê ma nîya wo. Yanê kes nêvano ma zî zê şima, zê dinya aleme dewleta xo wazenîme… Ez bawer kena ke şima nê mesajê mi fam kenê. Weşîye de bimanê

  4. Kurdi ke dae vast vere vastise xo cekuya “demokratik” nane pera. Na moda qan de waxte dewlete sosyalist hen bi. Ju federal Almanya est bi, juk Demokratik Almanya. Tepiya ame rost ke Demokratik Almanya demokratik nebiyo. Sare ma kurdik otonomi ney, otonomiya demokratik, xoseriye ney, xoseriya demokratik vazene. Dewletek nevazene, ey caye Kurdistan, Demokratik Tirkiya vazene. Yani mordem nezonene ke biberbo yaki bihuyo. Eke ju sar azadiye ney astiye biratiye vazeno, peyniya na sarri qe rind niyo. Sima diyemene wesbe ke simade dikade zone xode niya qisey keme. Demokrasi, astiye, biratiye iye inu bo, zine ma welate ma iye mawo.

  5. Meymanê usar(î) naye rind bizanime ke, dawa ma, dawa demokrasîya Tirlîya nîya. dawa ma serbestîye wa, xoserîye wa. Demokrasîya Tirkîya ma ra çi? Naye gereke ma rind bizanşme.. weşîye de bimane.

  6. Ma ek  zere dewleta tirkude xoseri gutretemese ebe name xu haritade nebiyese na xoseri nevaceme. Xoserîye ma eke ma zone xo serbest bumuseme name dewane ma name sukane ma tepîya guret unca vacemeke ma xoserdeme. Na o ke niya dewam keno nu bine badira tirkuyo. Ma na dewirde wena zone xo neşkîme mektepte zone xo bumusîme. Nu hal kam vaceno? 

  7. Eylas bira; Xoserîye name ser o, ‘xo ser’. Şar, welatê xo deserbest o. Mekteb, name, îdare, kamîye, zon, tariqe, edebîyat, medya, yanê her çî, ê şarî bi xo yo. Xora bindestîye de xoserîye nêbena. Nê di çîyî, pîya nêbenê. Ya bindestîye, ya xoserîye. Raya hîrine çîn a. Tewîr û metodê xoserîye mordem şikîno qesî bikero, la xoserîye bi xo Dinya de ju şar qet munaqaşa nêkeno. Weş bimane

Comments are closed.