Sunday, June 16, 2019

Analîzê Weçînitişî: Rayê HDP CHP ra ney, AKP ra ameyî

Şîrketê cigêrayîşî KONDA derheqê weçînitişê parlamentoyê Tirkîya yê 7. hezîrane de rapor weşana. Nê raporî ra gore ame dîyene ke zafêrîya rayanê HDP ê weçînitoxanê CHP ra ney, wa yê weçînitoxanê AKP ra ameyî. 

Rapor ra gore îddîaya ke HDP bi “rayanê emanetî” yê CHP baraj vêrda ra, bêbinge yê. Rapor de nusîno ke “Goreyê netîceyê cigêrayîşê ma, qisimêde girs ê rayanê neweyan ê HDP weçînitoxan ra ke verê cû ray dabî AKP, înan ra yeno.” Rayê ke CHP HDP rê kerdî vîndî, di qatê ci kî MHP rê kerdî vîndî. Rayê ke AKP ra şîyî kî semedê weçînitoxanê neweyan ra yê.

Zafêrîya Rayanê HDP Kurdîstan ra ameye

Yewna netîceyê analîze KONDA o yo ke nufus û naye ra hûmara weçînitoxan bîya berze. Duştê naye de hûmara weçînitoxanê CHP hema-hema eynî menda. No sebeb ra kî CHP sey netîce zaf weçînitoxî vîndî nêkerdî, la neweyî kî nêgirewtî. Henî aseno ke weçînitoxanê muhafazakaranê ke verê cû raya xo dabîye AKP, Tirkîya de raya xo daya MHP, Kurdîstan de kî daya HDP. Bitaybetî metropolan de AKP xeylê rayî dayî HDP. KONDA ra gore partîya ke surprîzo tewr girs ardo meydan, bêguman HDP bîye. Sebebo bingeyên ê vîyarnayîşê barajî qeraro ke sey partîye bikewo weçînitiş, bîyo. HDP zafêrîya rayanê xo, %47,5, Kurdîstanê Vakurî ra girewte. %17,6 Îstanbul ra ameyî û %9,4 Deryaya Sipîye ra ameyî, ê bînî cayanê cîya-cîyayan û teberê welatî ra. Bitaybetî Kurdîstan de par û weçînitişê 2011 ra gore hûmara weçînitoxan bîya zêdîye. KONDA ra gore %72 ê weçînitoxê HDP eslê kurdî ra yê.

AKP ra %11, CHP ra %0,4 şîyê HDP

Pêro pîya, AKP par ra gore %11 weçînitoxê xo kerdî vîndî. CHP %10 weçînitoxî kerdî vîndî, MHP %8 girewtî. HDP de na rêje %133 ya. Serra 2014 de 2.746.000 rayî ameyî dayene, emser hûmara rayan bîya 5.838.000. Yanî, bi vateyêde bîn, nîsbetê weçînitoxan bi %213 vejîya bîye di qatî. Weçînitoxanê AKP ra %8,49 emser raya xo daye HDP. Nê pêro pîya 1,8 mîlyonî ray ê. Eynî hûmare AKP ra şîye bi MHP. Rayê ke CHP HDP rê kerdî vîndî, %0,4 ê. Labelê di qatê ci CHP ra şîyî bi MHP.

Raporê KONDA (bi tirkî) tîya yeno wendene.

DêrsimInfo
DêrsimInfo
DêrsimInfo keyepelê kirmanckî yo ke serra 2010 de kewt fealîyet û xizmetê xo atraktîfkerdiş, raverberdiş, geşkerdiş û vilakerdişê kirmanckî (zazakî) de tarîf keno. Aye ra teber DêrsimInfoyî xo rê hedef kerd ke zaffikirîye û zafrengîya komelê kurdan temsîl bikero.

Must Read

video

Xoşebere: Tîyatroyê Kirmanckî “Arêyê Kayî”

Wusarî hona nêamebî, mi Munîh de afîşê kayê tîyatroyê kirmanckî (zazakî) dî. Arêyê Kayî. Va ke grûbe turê xu yê Almanya kena, sûke be...

Roşanê Zonê Kurdkî Fîraz Bo

Celadet Alî Bedirxanî serra 1932î de kovara Hawarî 15. gulane de vete. Kovara Hawarî de xeylê nuştoxanê erjayeyan sey Cegerxwin, Qedrî Can, Osman Sebrî,...

Nuştox Îlhamî Sertkayayî rê Mektuba Yakerdîye

Ma bixêr dî kekê Îlhamî, hona ke mi dest bi nuştena na mektuba xo nêkerdbî, ez zaf fikirîyaya ke ez na mektube gelo to rê...